تبلیغات

بازار نرم‌افزارهای ایران به دلیل عدم رعایت کپی‌رایت یکی از بازترین و در عین حال مغشوش‌ترین بازارهای نرم‌افزار در جهان است.

روزنامه دنیای اقتصاد در شماره امروز خود، به بررسی این بازار پرداخته است.

در این بازار انواع و اقسام نرم‌افزارهای هزار دلاری را مي‌توان به قیمت چند دلار خریداری کرد. ظاهرا این وضع مطلوب کاربران و فروشندگان تواما هست، اما با جدی تر شدن کاربری کامپیوتر و اینترنت در کشور بازار نرم‌افزارهای اصل یا اورجینال نیز جای خود را در این کاربری باز کرده است. شاید یکی از رسته‌هایی که نرم‌افزارهای اصل در آن بسیار رونق یافته‌اند بازار آنتی ویروس‌ها باشد. بسیاری از کاربران حتی حاضرند سیستم‌های عامل خود را از نمونه‌های غیر اصل انتخاب کنند، اما وقتی به آنتی ویروس مي‌رسند ترجیح‌شان نرم‌افزارهای اصل است. حضور برخی برندها و نمایندگی‌های قانونی نیز به این بازار تا اندازه‌ای اعتبار قابل توجهی بخشیده است. این توجه به نرم‌افزارهای آنتی ویروس و امنیتی در حالی صورت مي‌گیرد که نمونه‌های غیر اصل آن نیز به وفور در بازار موجود است و به کاربر پیشنهاد مي‌شود، اما به رغم قیمت بالاتر بسیاری از کاربران نرم‌افزارهای اصل را به غیراصل ترجیح مي‌دهند و این رفتار نشان می‌دهد که بسیاری کاربران بر اثر تجربه یا توصیه حاضر به ریسک روی امنیت سیستم خود نیستند، هر چند ممکن است تمام آن سیستم را با نرم‌افزارهای غیر اصل جمع کرده باشند.

آنتي ويروس‌هاي پردردسر

بر اساس اعلام يك كارشناس، روزانه 55000 كد مخرب به فضاي وب اضافه مي‌شود كه آنتي ويروس‌هاي فقل شكسته قادر به جستجو و بلاك يا حذف آنها نيستند. پرسته معتقد است آنتي ويروس‌هاي غير اورجينال و قفل شكسته شايد در نظر اول همان كارايي نمونه‌هاي اورجينال را داشته باشند، ولي اين آنتي ويروس‌ها قابليت رجيستري و به‌روز‌رساني را ندارند و در عمل دردي را درمان نمي‌كنند. همچنين تعدادي از آنتي ويروس‌هاي قفل شكسته كه در جعبه‌هاي شبيه به نمونه‌هاي اورجينال به بازار عرضه مي‌شوند، در نگاه اول عمليات به‌روزرساني را انجام مي‌دهند ولي در حقيقت اين عمليات كامل انجام نمي‌شود و آنتي ويروس آن طور كه بايد عمل نمي‌كند.

از طرفي به دليل اينكه بسياري از آنتي ويروس‌هاي موجود در بازار محصول شركت‌هاي آمريكايي و اروپايي هستند فاقد نمايندگي‌هاي رسمي‌فروش در ايران هستند و به همين دليل شركت‌هايي كه عرضه كننده اين آنتي ويروس‌ها هستند به خوبي از عهده خدمات پس از فروش و پشتيباني نرم‌افزار‌ها بر نمي‌آيند. برخي از شركت‌ها هم تنها نماينده فروش اين آنتي ويروس‌ها هستند و نمي‌توانند كاربر را هنگام بروز مشكل پشتيباني كنند. به گفته يكي از كارشناسان بازار، در حال حاضر برندهاي معدودي مانند كسپرسكي و پاندا و bit defenderدر ايران داراي نمايندگي رسمي ‌فروش و خدمات پس از فروش هستند و برندهايي مانند نورتون، NOD32، سيمانتك و … در بازار داخلي نمايندگي رسمي‌فروش ندارند.

كارنما رايانه يكي از عرضه‌كنندگان آنتي ويروس‌هاي كسپرسكي مي‌گويد: «اين شركت مسووليت عرضه آنتي ويروس‌هاي اين برند را در بازار داخلي دارد و خدمات پس از فروش هم به مشتريان ارائه مي‌دهد.»

اما عجایب و پیچیدگی‌های بازار کامپیوتر ایران کم نیست. برخی کارشناسان معتقدند حتی برخی شرکت‌هایی که ادعای نمایندگی اصلی مي‌کنند عمدتا نماینده توزیع هستند. به عنوان مثال گفته مي‌شود که آنتی ویروس کسپرسکی نمایندگی خود را از طریق شرکت‌های گلدن سیستم و الحسانی دبی در اختیار شرکت‌هایی چون آواژنگ، آتنا، کارنما رایانه و … قرار داده است، اما در مقابل برندهایی مثل Bit defender و آویرا با نمایندگی‌های اصلی خود در بازار ایران حضور دارند. سيد محمد مصلايي، مدير عامل شركت دژآذر که عرضه‌کننده محصولات مختلف آنتی ویروس است، مي‌گوید: «آن دسته از آنتي ويروس‌هايي كه در بازار داخلي نمايندگي رسمي‌ندارند هم مي‌توانند مورد استفاده قرار گيرند و به‌روزرساني شوند، ولي براي به‌روزرساني آنها بايد از ip‌هاي غيرايراني استفاده شود.»

با این حال به گفته این فعال بازار آنتی ویروس قیمت پایین آنتی ویروس‌های تک کاربره باعث افزایش فروش نسخه‌های اصل این محصولات در بازار ایران شده است.»
پرسته مدير فروش شركت ايمن رايانه‌پندار، عرضه‌كننده آنتي ويروس‌هاي پاندا نيز در اين زمينه مي‌گويد: «براي كاربران مقرون به صرفه است از آنتي ويروس‌هاي اورجينال استفاده كنند تا نمونه‌هاي قفل شكسته.

بازار پررونق آنتي ويروس‌ها

در اينكه بازار خريد و فروش آنتي ويروس‌ها طي سال‌هاي اخير گرم و پررونق‌تر از قبل شده است شكي نيست. به گفته فعالان بازار، طي سال‌هاي اخير اتفاقي كه در بازار اين كالا افتاده است اين است كه خريداران مانند سابق به نمونه‌هاي قفل شكسته كه در سي‌دي‌هاي يك تا 5 هزار توماني به فروش مي‌رسند ندارند و دريافته‌اند استفاده از اين آنتي ويروس‌ها ممکن است در ابتدا هزینه پایینی داشته باشد، اما بروز مشکلات بعدی مي‌تواند هزینه‌های به مراتب بیشتری را به کاربر تحمیل کند.

پرسته، مدير فروش شركت ايمن رايانه پندار در اين زمينه مي‌گويد: «طي سال‌هاي اخير شركت‌هاي عرضه‌كننده آنتي ويروس تمام تلاش خود را كرده‌اند تا استفاده از آنتي ويروس‌هاي اورجينال را بين مصرف‌كنندگان فرهنگ‌سازي كنند و اين تلاش هم نتيجه داده است، چرا كه طي سال‌هاي اخير حدود 95 درصد از ارگان‌هاي دولتي، نظامي‌و انتظامي ‌و … به سمت نمونه‌هاي اورجينال كشيده شده‌اند.»

اما برخی دیگر اعتقاد دارند نمونه‌های اصل هم خیلی اصل نیستند. مومنی یکی از فعالان بازار در این باره مي‌گوید: «در بازار ما نمونه‌هاي قفل شكسته پشت ويترين نمايش داده مي‌شوند و حتي به خريدار پيشنهاد مي‌شوند. پس نمي‌توان گفت كه توجه مردم به طور كلي به سمت نمونه‌هاي اورجينال كشيده شده است.»

تفاوت قیمت اصل و غیر اصل

آنچه مشخص است قیمت آنتی ویروس‌های اصل طی سال‌های اخیر بسیار کاهش یافته و همین انگیزه خوبی برای تمایل مردم به خرید آنها بوده است. هم‌اکنون آنتي ويروس‌هاي اورجينال تك كاربره در برندهايي مانند نورتون، كسپرسكي، nod32،bit defender و… با قيمتي حدود 25 تا 50 هزار تومان به فروش مي‌رسند و قيمت نمونه‌هاي غيراورجينال كه در جعبه‌هاي شبيه به اورجينال به بازار عرضه مي‌شوند حدود 15 هزار تومان ارزان تر از نمونه‌هاي اورجينال است.

در همین حال قیمت آنتی ویروس‌های غیر اصل و بدون جعبه بین 1500 تا 3000 تومان است. البته نمونه‌هاي ايراني آنتي ويروس هم در بازار موجودند كه آنتي ويروس ايمن از معروف‌ترين آنها است.

به گفته چيذري، مدير فروش اين شركت، آنتي ويروس‌هاي ايراني ايمن حدود پانزده سال است در بازار موجودند و استقبال هم از اين آنتي ويروس‌ها خوب بوده است.
قيمت اين آنتي ويروس‌ها هم در رده نسخه‌هاي تك كاربره بين 10 تا 165 هزار تومان و در نسخه‌هاي ويژه شبكه با اشتراك سالانه بين 375 هزار تومان تا يك ميليون و 300 هزار تومان است. البته اين نسخه‌هاي گران قيمت براي ده تا 80 كاربر طراحي شده‌اند.

چه آنتي ويروسي بخريم

اما با توجه به تنوع آنتی ویروس‌ها کدام محصول برای چه کاربری مناسب‌تر است. به گفته كارشناسان بازار اين كالا يك كاربر بايد در وهله اول مشخص كند كه در چه محيط‌هايي در فضاي مجازي كار مي‌كند و به چه سطحي از امنيت نياز دارد.

به گفته مدير فروش شركت پاندا، نسخه‌هاي آنتي ويروس عادي براي كاربراني كه در محيط شبكه نيستند يا به طور dialup به اينترنت وصل مي‌شوند مناسب است و نمونه‌هاي اينترنت سكوريتي و توتال سكوريتي براي كاربراني كه از فيلترشكن استفاده مي‌كنند يا به سايت‌هاي مختلف مراجعه مي‌كنند مناسب است.

به گفته يكي ديگر از كارشناسان بازار، برخي از كاربران از يك آنتي ويروس ساده استفاده مي‌كنند و هنگامي‌كه سيستم آنها آلوده مي‌شود به شركت عرضه‌كننده مراجعه مي‌كنند و اعتراض مي‌كنند، ولي در حقيقت ايراد از خود آنها است كه هنگام خريد به فروشنده اعلام نكرده‌اند به چه سطح از ايمني نيازمندند.

علاوه بر اين برخي از كاربران نمي‌دانند براي دستگاه خود چه آنتي ويروسي مناسب است و براي مثال براي ميني لپ‌تاپ خود يك نمونه اينترنت سكوريتي تهيه مي‌كنند و سرعت دستگاه آنها پايين مي‌آيد. اين طور مواقع گناه را به گردن آنتي ويروس انداخته و مي‌گويند آنتي ويروس‌هاي فلان برند سرعت سيستم را پايين مي‌آورد.

بازار در دست قفل شكسته‌ها

به رغم رشد استفاده از نرم‌افزارهای اصل آنتی ویروس هیچ کدام از فعالان بازار آمار دقیقی از میزان استفاده از این نرم‌افزارها ندارند. برخی میزان استفاده از نرم‌افزارهای اصل آنتی ویروس را 60 درصد و برخی زیر 25 درصد عنوان مي‌کنند. به دست آوردن ارزش ريالي آنتي ويروس‌ها در بازار داخلي هم كاري سخت است، اما برخي از كارشناسان معتقدند در مورد نرم‌افزارهای آنتی ویروس فرهنگ‌سازی شده و همین به رشد فروش این بازار بسیار کمک کرده است. مصلایی مدیرعامل شرکت آذر در این‌باره مي‌گوید: براي به‌دست آوردن ارزش آنتي ویروس‌ها در بازار داخلي مي‌توان بر مبناي كاربران تخمين زد.

به گفته وي، اگر ما حدود 20 تا 25 ميليون كاربر موبايل داشته باشيم و نيمي ‌از اين كاربران از طريق رايانه به اينترنت مراجعه كنند ما با يك جمعيت 10 ميليون نفري از كاربران اينترنت مواجه هستيم، ولي از اين ميزان تنها 25 درصد از آنتي ويروس‌هاي اورجينال استفاده مي‌كنند و مشخص مي‌شود كه ارزش ريالي اين كالا در بازار آن طور كه بايد نيست. به‌رغم این تجربه رویکرد مردم به خرید نرم‌افزارهای اورجینال آنتی ویروس شاید نشان‌دهنده این موضوع هم باشد که بازار بدون کپی‌رایت ایران بسیار مستعد بهره‌گیری از نرم‌افزارهای اصل و حضور برندهای رسمي‌است.

4 دیدگاه ها

نظر خود را بنویسید

لطفا نظر خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید